Bestaat de hemel?

6 minuten

Een alien ontdekt de aarde en denkt dat hij in de hel terechtgekomen is.

Sinds de mensheid god(en) uitgevonden heeft, fantaseren velen over zijn al of niet bestaan. Alsook of er zoiets als een hemel zou bestaan.

Elke godsdienst heeft uiteraard zijn eigen traditie en geloofsgemeenschap, zoals christendom, islam en jodendom. Sinds het ontstaan van religies zijn er bovendien conflicten gevoerd over geloof en waarheid. Dat blijft moeilijk te rijmen met het idee dat godsdiensten vrede en menselijkheid zouden moeten bevorderen.

Mocht een buitenaards wezen hier toevallig belanden dan zou het wellicht verbaasd opkijken: oorlogen, ongelijkheid, klimaatopwarming, centocratiën waar bedrijven en de bovenklassen de wetten schrijven met alle fiscale en andere onrechtvaardigheden en problemen tot gevolg, enz. Het zou zich misschien afvragen of het niet per ongeluk in de hel was terechtgekomen.

Bestaat God?

Zoals eerder reeds geschreven, geloof ik niet in het bestaan van een god. Voor mij is God een menselijke constructie. Tegelijk geef ik onmiddellijk toe dat ik zijn niet-bestaan niet kan bewijzen, net zo min als de believers het bestaan van een god kunnen bewijzen. Sommige zaken zullen we immers nooit met zekerheid weten. Of zoals Jean Gabin het zo mooi bezong: ‘maintenant je sais, je sais qu'on ne sait jamais !’

Volgens mij is ‘God’ een menselijke uitvinding van de machthebbers om hun macht te kunnen bestendigen en de sociale orde te bewaren, net zoals de hedendaagse neoliberale ‘groei-god’. Zoethoudertjes om de mensen in de pas te laten lopen en onder de knoet te houden. Ze bij hun ‘taak’ te kunnen houden: werken, kopen en zwijgen.

Dat mechanisme blijft volgens mij werken zolang mensen zich gelaten neerleggen bij uitbuiting, groeiende ongelijkheid en een gebrek aan rechtvaardige fiscale bijdragen van de meest vermogenden.

In een brief aan een de Romeinse christenen is Paulus daarover heel duidelijk: ‘Iedereen moet het gezag van de overheid erkennen, want er is geen gezag dat niet van God komt; ook het huidige gezag is door God ingesteld. Wie zich tegen dit gezag verzet, verzet zich dus tegen een instelling van God, en wie dat doet roept over zichzelf zijn veroordeling af.’

Ook kerkvader Augustinus van Hippo sprak in die zin door te stellen dat God politieke onderwerping had geschapen om mensen voor hun zonden te straffen!

Die religieuze logica van gehoorzaamheid en onderwerping zie ik vandaag terugkeren in andere vormen. Waar vroeger God of kerkelijke macht de orde legitimeerde, doen vandaag economische systemen, groeidwang en marktdenken vaak hetzelfde. Daarom loopt de vraag naar God in dit stuk vanzelf over in de vraag naar de hemel op aarde: welke samenleving maken we, en voor wie?

Everyone needs … something to believe in. I believe I’ll have…another beer!

Bestaat de hemel?

In tegenstelling tot het bestaan van god, geloof ik wel in het bestaan van de hemel. Echter, niet in het hiernamaals, maar in het hierNUmaals. De hemel is voor mij een toestand van welzijn, verbondenheid en geluk die we hier en nu kunnen ervaren.

Volgens mij is de hemel op aarde voor iedereen zelfs mogelijk indien we werkelijk echt als homo sapiens zouden handelen. Vandaag lijken we echter vaak de andere richting uit te gaan, doordat democratieën steeds meer onder druk komen te staan en economische belangen het welzijn van mensen en planeet te vaak overheersen. In die context zie ik het neoliberalisme als de belangrijkste oorzaak van de acute problemen op aarde zoals klimaatopwarming, ongelijkheid, fiscaal onrecht, dubbele moraal, ratraces, migratiedruk, afbrokkelende solidariteit, genocides (Palestina), imperialistische oorlogen (VS en Rusland) en zoveel meer.

Dus, om te evolueren naar de hemel op aarde moeten we volgens mij de centocratie vervangen door een directe democratie en de vrije markt omvormen tot een wijze markt. Denkers als Thomas Piketty pleiten voor structurele herverdeling, bijvoorbeeld via internationale rechtvaardigheidsmechanismen en kortere werkweken. Zulke keuzes kunnen haalbaarder worden door een doordacht gebruik van AI, robotisering en automatisering.

Hoe komen we dichter bij de hemel?

Ziehier een paar tips.

Anderen verheffen voelt zoveel beter aan dan anderen afbreken. We zijn tenslotte allen dezelfde anderen. Het idee dat sommige mensen of groepen superieur zouden zijn , hoort thuis in bekrompen of meritocratische denkbeelden.
Ontdoe je van de neoliberale ketens van ‘werken, shoppen en zwijgen’ en ga voluit voor ‘denken, genieten en spreken’.
Spreek niet alleen over christelijke waarden, maar beleef ze. Kijk niet weg bij onrechtvaardigheid, mensenrechtenschendingen of dubbele moraal, maar laat je stem horen. Naastenliefde en solidariteit vormen de kern van het christendom; wegkijken maakt medeplichtig.
Sluit je niet op in hokjes. Diversiteit en heterogeniteit verrijken, homogeniteit verarmt en verveelt! Wie zijn horizon verbreedt, verkort de afstand tot de hemel.
Behandel anderen zoals je wilt dat ze jou behandelen!
Luister naar de ander om te begrijpen, niet om te (ver)oordelen!
Ban haat uit je leven. Iedere minuut die je aan haat besteedt, is een minuut die je ook had kunnen gebruiken om lief te hebben. Een glimlach maakt je milder en verlicht meer dan haat ooit kan.
Wees niet bang lui te zijn en rust te nemen. Laat prestatiedruk je welzijn niet ondermijnen. Waarom werken als zotten om meer te kunnen shoppen en zo het grootste gedeelte van ons leven te verbrodden? Ovidius wist al dat een akker die gerust heeft, een rijkere oogst geeft.
Wees jezelf en durf kritisch denken. Wees niet lijdzaam, maar strijdbaar. Ga niet op je knieën maar volg je morele kompas, ook wanneer politiek of machthebbers je een andere richting willen uitduwen. ‘Réveillons-nous!’ , zoals de bekende filosoof Edgar Morin ons een aantal jaren geleden aanspoorde.
Hou je hebzucht in toom. Socrates wist al dat hoe geringer onze behoeften zijn, hoe dichter we de goden (hemel) konden naderen.
Probeer een goed mens te zijn. ‘Niemand is immers verschoond van de plicht om een goed mens te zijn’ schreef filosofe Jeanne Hersch die ostentatief weigerde mee te supporteren voor het nazisme!

Meer tips vind je in het artikel ‘De kunst van het gelukkig zijn.’

De hemel op aarde is mogelijk!

Ik geloof dus dat we de hemel op aarde kunnen benaderen, maatschappelijk én individueel als we ons zouden gedragen als homo sapiensen en stoppen met het leven nodeloos tot een hel te maken. Een wereldorde waarin het welzijn van IEDEREEN primeert op de welvaart van een kleine minderheid is mogelijk als we centocratieën terugdringen, het neoliberalisme aan banden leggen en proberen te leven als goede mensen.

Zullen we het ooit kunnen?

Wie gelukkiger wil leven, moet beter leven.

Seneca (-4/65) Romeins filosoof.